آموزش جامع افعال بیقاعده انگلیسی + جدول کامل و تلفظ (دانلود PDF)
اگر زبان انگلیسی را به یک ماشین تشبیه کنیم، بدون شک «افعال» (Verbs) موتور محرک این ماشین هستند. شما میتوانید دایره لغات بسیار گستردهای داشته باشید، اما تا زمانی که نتوانید این کلمات را با استفاده از افعال در زمانهای درست به یکدیگر متصل کنید، برقراری ارتباط موثر عملاً غیرممکن خواهد بود. در این میان، یکی از بزرگترین چالشهایی که هر زبانآموزی در مسیر تسلط بر زبان با آن روبرو میشود، یادگیری و به کارگیری درست افعال بیقاعده انگلیسی است.
بسیاری از زبانآموزان در مواجهه با این افعال احساس سردرگمی میکنند، زیرا به نظر میرسد این کلمات از هیچ قانون مشخصی پیروی نمیکنند. اما نگران نباشید! ما در پلتفرم تخصصی آموزش زبان ایزی انگلیش، این راهنمای جامع و قطعی را طراحی کردهایم تا برای همیشه به کابوس حفظ کردن این افعال پایان دهیم.
در این مقاله، نه تنها به لیست کامل افعال دسترسی خواهید داشت، بلکه نحوه صحیح صرف افعال در زمانهای مختلف را همراه با تلفظ استاندارد و کاربردهای روزمره آنها یاد میگیرید. هدف ما این است که شما را از حفظ کردنهای طوطیوار و خستهکننده بینیاز کنیم و الگوهای پنهان این افعال را به شما نشان دهیم. همچنین برای مرور راحتتر، در انتهای این صفحه امکان دانلود فایل PDF تمامی جداول برای شما فراهم شده است تا همیشه و همهجا یک مرجع معتبر در جیب خود داشته باشید.
افعال بیقاعده (Irregular Verbs) در زبان انگلیسی چیست؟
برای درک بهتر افعال بیقاعده، ابتدا باید بدانیم که در زبان انگلیسی، افعال در سه حالت اصلی یا اصطلاحاً سه فرم (Form) مختلف استفاده میشوند:
- شکل پایه یا مصدر بدون to (Base Form – V1): فرم ساده فعل که در زمان حال ساده کاربرد دارد (مانند: Go, See, Buy).
- شکل گذشته ساده (Past Simple – V2): برای صحبت درباره اتفاقاتی که در گذشته رخ داده و تمام شدهاند.
- اسم مفعول یا قسمت سوم فعل (Past Participle – V3): این حالت برای ساخت زمانهای کامل (Perfect Tenses) مانند حال کامل (ماضی نقلی) و همچنین جملات مجهول (Passive Voice) استفاده میشود.
افعال بیقاعده (Irregular Verbs)، همانطور که از نامشان پیداست، افعالی قانونشکن هستند! این افعال برای تبدیل شدن به زمان گذشته (V2) و اسم مفعول (V3) از قانون استاندارد زبان انگلیسی پیروی نمیکنند و ظاهر آنها به شکلهای غیرقابل پیشبینی تغییر میکند. گاهی اوقات حروف صدادار آنها عوض میشود، گاهی کل املای کلمه تغییر میکند و در کمال تعجب، گاهی اوقات اصلاً هیچ تغییری نمیکنند!
اهمیت یادگیری این دسته از کلمات در این است که پرکاربردترین و حیاتیترین افعال زبان انگلیسی (مانند بودن: Be، داشتن: Have، انجام دادن: Do و رفتن: Go) همگی بیقاعده هستند. در واقع، شما نمیتوانید حتی یک مکالمه ساده روزمره داشته باشید بدون اینکه از این افعال استفاده کنید. تسلط بر این کلمات، اولین و مهمترین قدم در مسیر آموزش کامل گرامر انگلیسی محسوب میشود، چرا که بدون شناخت فرمهای مختلف این افعال، ساختن جملات در زمانهای گذشته و کامل غیرممکن خواهد بود.
تفاوت اصلی افعال باقاعده و بیقاعده چیست؟
تفاوت اصلی میان این دو گروه از افعال، صرفاً در پسوند پایانی آنها هنگام تبدیل شدن به زمان گذشته و قسمت سوم فعل خلاصه میشود. درک این تفاوت به شما کمک میکند تا خطاهای گرامری خود را در مکالمه و رایتینگ به حداقل برسانید:
- افعال باقاعده (Regular Verbs): قانونمدار و قابل پیشبینی
افعال باقاعده بسیار «مؤدب» هستند و از یک قانون طلایی و ثابت پیروی میکنند. برای تبدیل این افعال به حالت گذشته (V2) و اسم مفعول (V3)، کافی است پسوند “-ed” یا “-d” را به انتهای شکل پایه (V1) اضافه کنید.
مثال:
- شکل پایه: Work (کار کردن)
- گذشته ساده: Worked
- قسمت سوم: Worked
همانطور که میبینید، فرم دوم و سوم این افعال کاملاً یکسان است و ذهن شما نیاز به تحلیل پیچیدهای برای ساختن آنها ندارد.
- افعال بیقاعده (Irregular Verbs): غیرقابل پیشبینی و ساختار شکن
در نقطه مقابل، افعال بیقاعده به هیچ وجه پسوند “-ed” را نمیپذیرند. بزرگترین اشتباه زبانآموزان مبتدی این است که سعی میکنند با اضافه کردن “ed” به این افعال، گذشته آنها را بسازند (مثلاً استفاده از کلمه اشتباه Goed به جای Went).
افعال بیقاعده برای تغییر زمان، الگوهای درونی خود را میشکنند. این تغییرات میتواند به یکی از حالتهای زیر باشد:
- تغییر کامل شکل کلمه: مانند فعل رفتن (Go) که در گذشته به (Went) و در قسمت سوم به (Gone) تبدیل میشود.
- تغییر حروف صدادار میانی: مانند فعل آواز خواندن (Sing) که به (Sang) و سپس (Sung) تغییر میکند.
- عدم تغییر ظاهر کلمه: افعالی مانند قرار دادن (Put) یا بریدن (Cut) که در هر سه حالت (V1, V2, V3) دقیقاً یکسان نوشته و خوانده میشوند (Put – Put – Put).
شناخت دقیق این تفاوتها و یادگیری الگوهای پنهان در افعال بیقاعده با تلفظ صحیح، مرز باریک میان یک زبانآموز مبتدی و یک فرد مسلط به زبان انگلیسی است.
افعال، قلب تپنده هر جمله در زبان انگلیسی هستند. بدون فعل، جمله ناقص و بیمعناست. اما اهمیت افعال فراتر از حضورشان است؛ این صرف صحیح آنهاست که به مکالمه شما معنا و دقت میبخشد. وقتی شما شکل درست فعل را برای زمان گذشته، حال یا آینده به کار میبرید، به شنونده این امکان را میدهید که دقیقاً بفهمد عمل مورد نظر شما چه زمانی رخ داده است.
تصور کنید به جای “I went to the cinema yesterday” بگویید “I go to the cinema yesterday”. این اشتباه کوچک، کل ساختار زمانی جمله را به هم میریزد و باعث سردرگمی شنونده میشود. یادگیری صرف صحیح افعال، بهخصوص افعال بیقاعده که از الگوی خاصی پیروی نمیکنند، یکی از پایههای اصلی برای عبور از سطح مبتدی و رسیدن به مکالمهای روان و طبیعی است. تسلط بر این افعال به شما اعتماد به نفس میدهد تا بدون نگرانی از اشتباهات گرامری، افکار خود را بهروشنی بیان کنید و حرفهایتر به نظر برسید.
جدول کامل افعال بیقاعده با تلفظ و معنی
افعال بیقاعده (Irregular Verbs) افعالی هستند که برای تبدیل شدن به زمان گذشته و شکل سوم، از قانون افزودن -ed پیروی نمیکنند و شکل کاملاً متفاوتی به خود میگیرند. یادگیری این افعال هیچ راهی جز تکرار و تمرین ندارد. اما نگران نباشید! تعداد افعال بیقاعده پرکاربرد که در مکالمات روزمره استفاده میشوند، آنقدرها هم زیاد نیست.
در ادامه، لیست طلایی از پرکاربردترین افعال بیقاعده برای شما آماده شده است. این جدول به گونهای طراحی شده که بهراحتی در ویرایشگر وردپرس قابل استفاده باشد.
| V3 (Past Participle) | V2 (Past Simple) | V1 (Base Form) | معنی |
|---|---|---|---|
| been | was/were | be | بودن |
| become | became | become | شدن |
| begun | began | begin | شروع کردن |
| broken | broke | break | شکستن |
| brought | brought | bring | آوردن |
| built | built | build | ساختن |
| bought | bought | buy | خریدن |
| caught | caught | catch | گرفتن |
| chosen | chose | choose | انتخاب کردن |
| come | came | come | آمدن |
| done | did | do | انجام دادن |
| drunk | drank | drink | نوشیدن |
| driven | drove | drive | رانندگی کردن |
| eaten | ate | eat | خوردن |
| fallen | fell | fall | افتادن |
| felt | felt | feel | احساس کردن |
| found | found | find | پیدا کردن |
| flown | flew | fly | پرواز کردن |
| forgotten | forgot | forget | فراموش کردن |
| gotten/got | got | get | گرفتن، شدن |
| given | gave | give | دادن |
| gone | went | go | رفتن |
| had | had | have | داشتن |
| heard | heard | hear | شنیدن |
| known | knew | know | دانستن |
| left | left | leave | ترک کردن |
| lost | lost | lose | گم کردن |
| made | made | make | ساختن |
| met | met | meet | ملاقات کردن |
| paid | paid | pay | پرداخت کردن |
| put | put | put | قرار دادن |
| read | read | read | خواندن |
| run | ran | run | دویدن |
| said | said | say | گفتن |
| seen | saw | see | دیدن |
| sent | sent | send | فرستادن |
| sung | sang | sing | آواز خواندن |
| sat | sat | sit | نشستن |
| slept | slept | sleep | خوابیدن |
| spoken | spoke | speak | صحبت کردن |
| spent | spent | spend | گذراندن، خرج کردن |
| stood | stood | stand | ایستادن |
| taken | took | take | گرفتن، برداشتن |
| taught | taught | teach | یاد دادن |
| told | told | tell | گفتن |
| thought | thought | think | فکر کردن |
| understood | understood | understand | فهمیدن |
| woken | woke | wake | بیدار شدن |
| worn | wore | wear | پوشیدن |
| written | wrote | write | نوشتن |
گروه اول: افعالی که هر سه شکل آنها یکسان است (AAA)
این گروه سادهترین دسته برای زبانآموزان است. در این افعال، شکل پایه (V1)، گذشته ساده (V2) و اسم مفعول (V3) کاملاً یکسان نوشته و خوانده میشوند (به جز فعل Read که املای یکسان اما تلفظ متفاوتی در گذشته دارد).
| پایه (V1) | گذشته (V2) | سوم (V3) | تلفظ | معنی | مثال (کاربرد در جمله) |
|---|---|---|---|---|---|
| Cut | Cut | Cut | کات | بریدن | He cut his finger yesterday. |
| Put | Put | Put | پوت | قرار دادن | Please put the book on the table. |
| Cost | Cost | Cost | کاست | هزینه داشتن | This car cost a lot of money. |
| Read* | Read | Read | رید / رِد / رِد | خواندن | I have read this article. |
گروه دوم: افعالی که شکل دوم و سوم آنها یکسان است (ABB)
در این الگو، شکل پایه فعل تغییر میکند، اما خبر خوب این است که فرم گذشته (V2) و اسم مفعول (V3) دقیقاً شبیه به هم هستند. این گروه بخش بزرگی از افعال پرکاربرد انگلیسی را تشکیل میدهد.
| پایه (V1) | V2 و V3 (یکسان) | تلفظ | معنی | مثال (کاربرد در جمله) |
|---|---|---|---|---|
| Buy | Bought | بات | خریدن | She bought a new laptop. |
| Think | Thought | ثات | فکر کردن | I thought about your idea. |
| Make | Made | مِید | ساختن/درست کردن | They have made a mistake. |
| Feel | Felt | فِلت | احساس کردن | He felt sick this morning. |
گروه سوم: افعالی که شکل اول و سوم آنها یکسان است (ABA)
این گروه شامل تعداد محدودی از افعال است، اما از آنجایی که بسیار پرکاربرد هستند، یادگیری آنها ضروری است. در این الگو، فعل در زمان گذشته تغییر میکند اما در قسمت سوم (V3) دوباره به همان شکل اولیه خود برمیگردد.
| پایه (V1) | گذشته (V2) | سوم (V3) | معنی | مثال (کاربرد در جمله) |
|---|---|---|---|---|
| Come | Came | Come | آمدن | She has come home early. |
| Run | Ran | Run | دویدن | He ran fast in the race. |
| Become | Became | Become | شدن / تبدیل شدن | It has become very cold. |
بسیاری از زبانآموزان، حفظ کردن افعال بیقاعده انگلیسی را یک چالش بزرگ میدانند. لیست بلندبالای این افعال در نگاه اول ممکن است کمی ترسناک به نظر برسد. اما خبر خوب این است که برای یادگیری این افعال نیازی به حفظ کردن طوطیوار نیست. با استفاده از چند تکنیک هوشمندانه و اثباتشده، میتوانید این فرآیند را نه تنها سادهتر، بلکه لذتبخشتر کنید. در این بخش، بهترین استراتژیها را معرفی میکنیم.
۱. یادگیری با دستهبندی هوشمند (Smart Categorization)
همانطور که در جداول بالا مشاهده کردید، افعال بیقاعده الگوهای پنهانی دارند. به جای حفظ کردن یک لیست الفبایی طولانی، آنها را بر اساس الگوهای تغییرشان (AAA, ABB, ABA, ABC) دستهبندی کنید. این کار به مغز شما کمک میکند تا ارتباط بین کلمات را درک کرده و آنها را در دستههای منطقی ذخیره کند.
- گروه AAA (مانند Cut, Cut, Cut): این افعال را در یک دسته قرار دهید و با هم تمرین کنید.
- گروه ABB (مانند Teach, Taught, Taught): تمرکز بر این گروه میتواند بخش بزرگی از افعال پرکاربرد را پوشش دهد.
- گروه ABC (مانند Go, Went, Gone): این گروه نیاز به توجه بیشتری دارد، اما تعدادشان محدودتر است.
۲. یادگیری در بستر جمله (Learning in Context)
مؤثرترین روش برای اینکه یک لغت برای همیشه در ذهن شما بماند، استفاده از آن در یک جمله معنادار است. به جای تکرار «See, Saw, Seen»، این جمله را بسازید و به خاطر بسپارید:
“Today I see a bird. Yesterday I saw a cat. I have never seen a lion.”
(امروز یک پرنده میبینم. دیروز یک گربه دیدم. من هرگز یک شیر ندیدهام.)
این روش نه تنها به حفظ صرف افعال کمک میکند، بلکه کاربرد صحیح هر شکل از فعل (V1, V2, V3) را نیز به شما میآموزد.
۳. استفاده از فلش کارت و تکنیک تکرار با فاصله (Spaced Repetition)
تکنیک تکرار با فاصله (Spaced Repetition System – SRS) یک روش علمی برای مبارزه با فراموشی است. اپلیکیشنهایی مانند Anki یا Quizlet به شما اجازه میدهند فلش کارتهای دیجیتال بسازید.
- روی فلش کارت: شکل اول فعل (V1) را بنویسید (مثلاً “Speak”).
- پشت فلش کارت: شکل دوم و سوم (V2/V3) را بنویسید (مثلاً “Spoke / Spoken”).
سپس نرمافزار در فواصل زمانی هوشمند (مثلاً یک روز بعد، سه روز بعد، یک هفته بعد) کارتها را به شما نشان میدهد تا اطلاعات از حافظه کوتاهمدت به حافظه بلندمدت منتقل شود.
۴. قانون پارتو (۸۰/۲۰): تمرکز بر پرکاربردترینها
آیا میدانستید که حدود ۸۰٪ از مکالمات روزمره انگلیسی تنها از ۲۰٪ افعال بیقاعده استفاده میکنند؟ به جای تلاش برای حفظ کردن تمام افعال از همان ابتدا، لیست ۲۰ تا ۳۰ فعل پرکاربرد (مانند Go, Come, See, Take, Make, Get, Say, Know) را پیدا کرده و روی آنها مسلط شوید. پس از آن، به سراغ افعال دیگر بروید. این استراتژی به شما اعتماد به نفس فوری میدهد. اگر در این مسیر به راهنمایی بیشتری نیاز دارید، معرفی بهترین اساتید زبان انگلیسی در EZ English میتواند نقطه شروعی عالی برای شما باشد.
نقش کلیدی افعال بیقاعده در صرف افعال و زمانهای مختلف
افعال بیقاعده فقط یک لیست برای حفظ کردن نیستند؛ آنها ستون فقرات گرامر انگلیسی و تسلط بر زمانهای مختلف هستند. بدون درک عمیق از V1, V2 و V3، ساختن بسیاری از جملات پیچیده و طبیعی غیرممکن است. در واقع، تفاوت اصلی بین یک زبانآموز سطح مبتدی و متوسط، اغلب در توانایی استفاده صحیح از همین افعال نهفته است.
بیایید ببینیم این افعال چگونه در مهمترین ساختارهای گرامری نقش ایفا میکنند.
۱. زمان گذشته ساده (Simple Past Tense)
این زمان برای صحبت در مورد کارهایی که در گذشته شروع شده و تمام شدهاند به کار میرود. قانون آن ساده است: برای تمام فاعلها از شکل دوم فعل (V2) استفاده میکنیم.
- فعل باقاعده: I walked home. (فقط ed- اضافه میشود)
- فعل بیقاعده: I went home. (شکل فعل کاملاً تغییر میکند)
مثال اشتباه: I goed home. (بسیار رایج در میان مبتدیان)
مثال صحیح: I went home. (نشاندهنده تسلط بر گرامر)
۲. زمانهای کامل (Perfect Tenses)
زمان حال کامل (Present Perfect) و گذشته کامل (Past Perfect) از پرکاربردترین زمانها در انگلیسی هستند و ساختار آنها کاملاً به شکل سوم فعل (V3) وابسته است.
- ساختار حال کامل:
Subject + have/has + V3 - ساختار گذشته کامل:
Subject + had + V3
بیایید فعل “نوشتن” (Write, Wrote, Written) را بررسی کنیم:
مثال اشتباه: She has wrote the report.
مثال صحیح: She has written the report. (او گزارش را نوشته است.)
همانطور که میبینید، بدون دانستن V3، استفاده از این زمانها غیرممکن است. این سطح از گرامر به طور کامل در کلاس آنلاین زبان انگلیسی ایزی انگلیش پوشش داده میشود.
۳. جملات مجهول (Passive Voice)
در ساختار مجهول، تمرکز از روی فاعل (انجامدهنده کار) برداشته شده و روی مفعول (چیزی که کار روی آن انجام شده) قرار میگیرد. در تمام جملات مجهول، فعل اصلی باید به صورت شکل سوم (V3) بیاید.
- فعل: شکستن (Break, Broke, Broken)
- جمله معلوم: Someone broke the window. (یک نفر پنجره را شکست.)
- جمله مجهول: The window was broken. (پنجره شکسته شد.)
مثال اشتباه: The window was broke.
مثال صحیح: The window was broken.
تسلط بر افعال بیقاعده به شما این قدرت را میدهد که ساختارهای جملات خود را تنوع ببخشید و مانند یک انگلیسیزبان بومی صحبت کنید. برای یادگیری عمیقتر این مفاهیم، حتماً به صفحه آموزش کامل گرامر انگلیسی ما سر بزنید.
اشتباهات رایج زبانآموزان در استفاده از افعال بیقاعده (و نحوه اصلاح آنها)
یادگیری افعال بیقاعده یک بخش از مسیر است و استفاده صحیح از آنها در جمله، بخش دیگر. همه ما در فرآیند یادگیری زبان اشتباه میکنیم و این کاملاً طبیعی است. اما شناختن این اشتباهات و اصلاح آگاهانه آنها، سرعت پیشرفت شما را چند برابر میکند. در ادامه، سه مورد از رایجترین اشتباهات زبانآموزان در استفاده از این افعال را به همراه راهحل بررسی میکنیم.
۱. اضافه کردن «ed-» به افعال بیقاعده
این اولین و رایجترین اشتباه در میان زبانآموزان مبتدی است. از آنجایی که اکثر افعال در انگلیسی باقاعده هستند و با گرفتن «ed-» به گذشته تبدیل میشوند، بسیاری این قانون را به اشتباه به افعال بیقاعده نیز تعمیم میدهند.
-
اشتباه ❌: I buyed a new phone.
-
صحیح ✅: I bought a new phone. (من یک گوشی جدید خریدم.)
-
اشتباه ❌: He goed to the library yesterday.
-
صحیح ✅: He went to the library yesterday. (او دیروز به کتابخانه رفت.)
راهحل: تنها راه مقابله با این اشتباه، به خاطر سپردن شکل گذشته (V2) افعال پرکاربرد است. به جای حفظ کردن لیستی طولانی، با ۲۰ فعل کلیدی شروع کنید و آنها را در جملات واقعی تمرین کنید.
۲. استفاده از شکل دوم (V2) به جای شکل سوم (V3) در زمانهای کامل و مجهول
این اشتباه معمولاً در سطح متوسط رخ میدهد. زبانآموز میداند که فعل بیقاعده است، اما بین شکل گذشته ساده (V2) و اسم مفعول (V3) تمایز قائل نمیشود. به یاد داشته باشید که زمانهای کامل (مانند حال کامل) و ساختار مجهول همیشه به شکل سوم فعل (V3) نیاز دارند.
-
اشتباه ❌: I have spoke to the manager.
-
صحیح ✅: I have spoken to the manager. (من با مدیر صحبت کردهام.)
-
اشتباه ❌: The email was wrote by Sarah.
-
صحیح ✅: The email was written by Sarah. (ایمیل توسط سارا نوشته شده بود.)
راهحل: این قانون را به خاطر بسپارید: هرگاه در جمله خود افعال کمکی have, has یا had (برای زمانهای کامل) و یا یکی از مشتقات فعل be (مانند is, am, are, was, were) را قبل از فعل اصلی دیدید (برای ساختار مجهول)، باید از V3 استفاده کنید. این یک قانون بدون استثنا در آموزش کامل گرامر انگلیسی است.
۳. استفاده از شکل سوم (V3) به جای شکل دوم (V2) در گذشته ساده
این اشتباه، برعکس مورد قبلی است و گاهی حتی در میان زبانآموزان سطح پیشرفته نیز دیده میشود. زمان گذشته ساده (Simple Past) فقط و فقط با شکل دوم فعل (V2) ساخته میشود و نیازی به فعل کمکی ندارد.
-
اشتباه ❌: I seen that movie last week.
-
صحیح ✅: I saw that movie last week. (من آن فیلم را هفته پیش دیدم.)
-
اشتباه ❌: They gone home early.
-
صحیح ✅: They went home early. (آنها زود به خانه رفتند.)
راهحل: به یاد داشته باشید که شکل سوم فعل (V3) تقریباً هرگز به تنهایی در جمله نمیآید و همیشه یک “یار کمکی” (مانند have/has/was/were) در کنار خود دارد. اگر در حال بیان یک اتفاق ساده در گذشته هستید، بدون شک به V2 نیاز دارید.
دانلود رایگان PDF لیست کامل افعال بیقاعده انگلیسی
برای اینکه یادگیری شما حتی در زمانی که آنلاین نیستید متوقف نشود، تیم ایزی انگلیش یک هدیه ارزشمند برای شما آماده کرده است. ما جامعترین لیست افعال بیقاعده انگلیسی را در قالب یک فایل PDF زیبا و دستهبندیشده گردآوری کردهایم تا بتوانید آن را همیشه همراه خود داشته باشید.
این فایل PDF شامل موارد زیر است:
- لیست کامل بیش از ۱۰۰ فعل بیقاعده پرکاربرد.
- دستهبندی هوشمند بر اساس الگوهای (AAA, ABB, ABA, ABC).
- شکل اول (V1)، دوم (V2) و سوم (V3) هر فعل.
- تلفظ فارسی دقیق برای یادگیری صحیح.
- معنی فارسی روان.
- طراحی بهینه برای مطالعه در موبایل و کامپیوتر یا پرینت گرفتن.
با دانلود این منبع کاربردی، یادگیری خود را تسریع کنید و یک قدم بزرگ به سمت تسلط بر زبان انگلیسی بردارید.